顯示包含「聖經」標籤的文章。顯示所有文章
顯示包含「聖經」標籤的文章。顯示所有文章

2009年7月26日星期日

善用世物

這個月真忙得很,今天總算是有點時間,可寫點東西。

這個常年期第十七主日的上午,參加了堂區青年會的聚會。一班教友聚在一起,很多時都會分享大家怎樣「忙」,進一步就會分享一下,該如何善用大家的時間,與主交談。

就是這些問題,引領我進入今天的禮儀當中。

而今天的禮儀經文,亦不乏一點點提示:
天主,仰望你的人,必蒙助佑;離開了你,一切都沒有價值,更無聖善可言。求你廣施憐憫,使我們在你的引領下,善用世上易於消逝的財物,以獲取永存不朽的賞報。因你的聖子......
(原文:)

Protéctor in te sperántium, Deus, sine quo nihil est válidum, nihil sanctum, multíplica super nos misericórdiam tuam, ut, te rectóre, te duce, sic bonis transeúntibus nunc utámur, ut iam possímus inhærére mansúris. Per Dóminum ...

中文版的禱文,算是譯得不錯,頗能帶出天主的角色和地位、以及我們對世間「易於消逝」的事物所應抱的態度。

原文重視天主自己就是仰望祂的人的「保護者」,不過這點又很難能以淺白的中文說出。

此外,禱詞所述的「te rectore, te duce」,乃道出天主對我們的「指引」和「領導」角色。前者屬方向上的「指點迷津」,而後者則指行動上的「攀山涉險」。

「Transeuntibus」一詞的意義相似英文的「transient」,當中包括「短暫」、「臨時」、「易逝」的意思。然而它不專指一件事情或物件的「將」逝和「易」逝的特質,亦指出它「正在」消逝的現實。很有中文「過眼雲煙」的意味。

「Inhærere mansuris」一語,帶有雙關的意義。現時譯文將它理解為「永恆不朽的賞報」的「獲取」--這是取了它的「繼承」義,就有如英文的「inheritance」。但「Inhaerere」一詞亦有「眷戀」、「緊貼」和「恪守」的意義。

對我來說,這篇禱詞是提醒自己:即使在紛亂繁雜的世俗事務中,亦要祈求天主施以憐憫,使我能看清世間事物--即使美好--亦只屬過眼雲煙而矣!我們的崗位和本分,並非要我們「不管」或「懶理」,反而應在天主的啟導和引領下,將它們倍加善用和管理,好使我們亦能眷戀並注目於「永恆」而「持久」的事物、意義和價值。

今天禮儀所觸動我的另一處,是領主詠的歌詞:
Honóra Dóminum de tua substántia ...
此曲應出自聖經的〈箴言〉(3:9),當中有謂:「應以你的財物......去尊崇上主」。我不清楚聖經原文中「財物」一詞的意義。但拉丁文的「substantia」則甚能表達一種奉獻精神所應包括的神髓。我們欽崇天主,不可用一些對我們而言「可有可無」(accidens)的東西來作祭禮,而應以關乎我們「實質」的事物--這不是指我們「自己」嗎?

當中的意義,實在很值得進一步反省。

2009年5月1日星期五

教宗本篤的學習態度

讀到 Catholic Culture 轉載的一篇關於拉辛格思想的文章:

The Centrality of Truth in the Thought of Joseph Ratzinger

當中提及到他在大學教授神學時代的一些片段:

Scripture is the norm of all theology. Ratzinger knows it from cover to cover. He never attended a seminar or colloquium at the university without the Greek New Testament at his side, which he regularly consulted.

一個人身邊的「百寶袋」中藏有哪些「乾坤」,往往反映他最關心的事物。相傳聖道明曾背誦大部分的聖保祿書信。這些都拜日子有功、「他喜愛上主的誡命,晝夜默思祂的法令」(詠 1:2)所賜。

雖然自己並不是神學家,但對聖經的重視方面,則顯然仍有很大的改善空間。

2009年3月16日星期一

忙著忙著

忙著忙著,原來差不多已有一個星期,未有在網誌上留言了。

發覺不論在工作抑或工作以外,都忙得很。

相信不少堂區,都已十分忙碌地預備聖週禮儀了。

今個主日的福音,記載了主耶穌引述聖詠(69:10)的一句:「我對你殿宇所懷的熱忱,把我耗盡」(若2:17)。反省著救主的這話,亦不無感慨。

甚麼是「對聖殿的熱忱」?

曾幾何時,當自己還是小伙子時,的確是有很多時間,是可以留在上主的殿裡。但隨著年月漸長,要兼顧的事務,又的確是那麼繁多。有時心裡的確會有一種將信仰加以「抽象化」的誘惑──用「心」去掛念,不就成了嗎?為何一定要返聖堂?譬如,從倫理學的角度而言,有時當你的確十分繁忙、「插針不入」、分身不遐時,則主日返聖堂望彌撒的本分,不是可以被「消減」甚至「免除」嗎?

幸而,雖然這種誘惑的確十分真實,但感謝天主──他透過讓我認識禮儀,來幫助我克制這些藉口。愛,不可能只是空口說白話──它要求具體的行動,作為自身的標記和證據。相信這亦是各種聖事的根本意義。

的確,在身處各種受造物之間、相互牽引和拉扯的關係中,我們有必要為著得救的緣故,而為不同事物設定各項優次。當我們說自己「忙到」不能抽出時間去做一件自己良心認為重要的事時,我們實在有必要反省:自己是否在一些額外和可有可無的事上,多浪費了時間?

記得主耶穌在幼年時已對聖母和聖若瑟說過:「你們不知道我必須在我父親那裡嗎?」(路2:49),又對忙碌不堪的瑪爾大這樣說:「需要的事惟有一件」(Unum est necessarium – 路10:42)。

與主密談,的確是十分需要。然重要的是必須討諸實行,且持之以恆。

2009年2月19日星期四

Servi tui inutiles

過去兩晚,小弟於下班後,專程前往位於教區中心的禮儀委員會辦事處,並向辦事處主任羅國輝神父請益。

教區禮委是一個非常忙碌的部門。那裡的會議室,總是放著一大堆有待處理的文件、參考書和作業。

在那裡,若你真的肯去幫忙的話,是有很高機會,能夠找到一份適合你的任務的。

想到這裡,我記起錄於《時辰禮讚》的一篇晚禱經文:

Deus omnípotens, qui hódie servos tuos inútiles in labóribus roborásti, hoc laudis súscipe, quod tibi offérimus, sacrifícium vespertínum, de suscéptis a te munéribus grátias referéntes.

拙譯:

全能的天主,今天你在各種勞苦中,振作了你的無用之僕:求你收納我們、為領受了你所賜的各種恩惠衷心致謝、而向你獻上的晚祭。

(參閱聖詠集第二週:星期一晚禱)

Servi tui inutiles」(「你無用的僕人」)這個令我印象深刻的「銜頭」,很明顯地出自救主在福音中的教訓(路17:10)。反省之下,其實對我們作為基督門徒的處境,實在是十分貼切的形容。

基督徒生活其中一個最吊詭的地方,就是我們本來一無所有、亦一無所能、且一無可恃。但天主卻把先知、君王和司祭的重任,委託給我們。作為「先知」,我們要有敏銳的判斷力,更要具備基督徒見證所要求的生活品質和勇氣;作為「君王」,我們需要認清世間事物在天主計劃中的應有秩序,而又肯去鼓勵和協助同伴們貫徹實行,以達到目標;作為「司祭」,我們亦被預期要把握生活中的優次,而又能時刻把天主的光榮,置於首位。

當我們深知力有不逮,而又「侷住」要擔當和履行不少教會內外的各種職責和大小任務,則從常理而論,各種「失誤」和「走樣」的出現,其實是有著一種必然性,甚至可說是「意料中事」。

於是我們就要如同聖保祿宗徒一樣慨嘆--「我們是在瓦器中存有這寶貝」,「為彰顯那卓著的力量是屬於天主,並非出於我們」(格後4:7)。

在這境況下,我們該如何自處呢?

2009年2月12日星期四

聖詠異譯

小弟今天傍晚,在教區禮委的網頁中,查看下個主日的彌撒經文。

乍看之下,得出一個有趣的發現。

在常年期第六主日的領主詠中--

他們吃了,而且吃得十分飽飫。天主滿足了他們的需要;但他們卻貪得無厭。(參閱詠78:29-30)
看到這篇,心裡不禁犯了嘀咕。為何要在領主的一刻,罵教友們「貪得無厭」?

但我的直覺,驅使自己去查找禮儀的原文,看看是否翻譯上出了問題。

原來上述的這首領主詠的原文,乃是這樣的:

Manducavérunt, et saturáti sunt nimis,
et desidérium eórum áttulit eis Dominus:
non sunt fraudáti a desidério suo. (Ps 77: 29, 30)
它的大致意義是如此的:

他們吃了,且十分飽滿,
上主成全了他們的渴望:
他們的渴望並沒有落空。
進一步查證下,這首領主詠現刊於《升階經集》(Graduale Romanum)的常年期第六主日專有經文。而它的前身,就是置於「四旬前」主日的領主詠。聖經的拉丁譯文,則是根據以往的拉丁通行本:

Et manducatverunt, et saturati sunt nimis;
Et desiderium eorum attulit eis;
Non sunt fraudati a desiderio suo.


由此可見,禮儀版本只是加了「Dominus」(上主)一個字,其餘的就是將聖經的字詞,完全複製到領主詠當中。

然而,現時普遍通行的聖經譯本,卻不是這個意思的。譬於思高聖經譯本的相應處理(詠七八29-30a):

他們吃了,而且吃得十分飽飫,
天主使他們的慾望得以滿足;
但他們的食慾還沒有完全滿足......
而思高最新的譯釋版:

他們喫了,而且飽足,
他們所希求的,【天主】也賜給了他們。
......他們還不放棄自己的慾望......
而新拉丁通行本的處理:

Et manducaverunt et saturati sunt nimis,
et desiderium eorum attulit eis.
Nondum recesserant a desiderio suo ...
小弟家中收藏有另一部拉丁通行本,當中聖詠部分輯錄了兩個版本。「Non sunt fraudati a desiderio suo」的,稱為「依據七十賢士版」(舊約的希臘語譯本)的譯本;而「non indiguerunt de cupiditate sua」的,則稱為「依據希伯來語」的譯本。

看來,這問題要比想像中複雜得多。

但實際來說,現時《羅馬彌撒經書》的處理,可算是靈活了。它在經文的引申部分,直載了當地寫成「cf. Ps 77, 29-30」,即「參閱」聖詠第七十七首的相關經文,而不直接說是「徵引」經文......

2009年1月25日星期日

羅神父的自白

教區禮儀委員會辦事處主任羅國輝神父,在一月廿二日的網誌中,講述他對禮儀的看法。當中包括若干原則,及他要求教友們在探討禮儀問題時所應有的態度。

這是一篇很值得我們閱讀和參詳的文章。現徵引如下(小弟將重點概念,以粗體表達)--

我為「禮儀」服務已經超過四分一世紀;「禮儀」是我所愛;我愛天主,愛在禮儀中的天主,愛在生活中的天主;我愛禮儀中所有人;我愛天主所愛的所有人;我愛教會。

我恨不得大家都愛上「禮儀」,如同我一樣……

奉獻自己,為一切人,成為一切。

當然,我也恨不得大家都可寬恕和避免我的過失!

禮儀是Opus Dei天主的工程,正如本周(第二周)的獻禮經所說:

「上主,求你恩賜我們相稱地參與這奧蹟;我們相信每次為紀念救主的犧牲,而舉行聖祭時,你就在我們身上,實施你救贖的工程。」

禮儀是基督活生生地親臨祈禱的教會,神職人員的服務,聖言的宣講和聖事的施行當中,聖化我們,使我們能以心神和真理來崇拜父,並在聖神內結出共融的果實。(SC 5-13;CCC 1066-1690)

我也喜歡,正如Peter常用的,簡潔地稱之為「神人共慶」、「在地若天」。

所謂「博物館」化的禮儀,不是要指明什麼禮儀「形式」,因為任何禮儀「形式」,都可以非常寶貴,但舉行不善,則與基督徒日常生活脫節,觸動不到人心。

「禮儀憲意」說:

「慈母教會切願教導所有信友,完整地、有意識地、主動地參與禮儀,因為這是禮儀本身的要求,也是基督信眾藉洗禮而獲得的權利和義務,他們原是「特選的種族、王家的司祭、聖潔的國民、獲救的民族(伯前2:9:參閱2:4-5)。

這種全體民眾完整而主動的參與,在整頓培養禮儀時,是必須極端注重的,因為禮儀是信友汲取真正基督精神的首要泉源;所以,牧靈者在其全部牧靈活動中,必須以適當的教育方法,用心去追求。

可是,除非牧靈者本身先受到禮儀精神與活力的薰陶,並變成禮儀教師,則無法達成此目的;是以,必須設法使聖職人員先受到禮儀訓練……」(SC 14)

「濫用」可以發生於任何禮儀「形式」;甚至任何「權威」,包括任何會議……任何人物……任何善意……都可被「濫用」。

「濫用」有時是因為「偏執」、「無知」……斷章取義……

若要改善,必要提昇人的信仰態度靈修精神

基本上,是要「不偏執」、全面及客觀地認識信仰,及教會的教導,且要謙遜聽命,及忠於基督及其教會,不斷學習,不斷關心天主所關心的每一個人,不斷開放自己,不斷祈禱,不斷去愛……

學養方面,則要廣又要深。「廣」、「深」固然包括熟練於東西方教會不同的禮儀發展過程,及所保存的傳統,以及教會的訓導;「廣」、「深」更包括熟悉今日天主子民內心的渴望、焦慮、能力、處境……

lex orandi → lex credendi → lex vivendi →lex orandi → lex credendi → lex vivendi

正因為要謙遜地不斷學習,才能廣能深,故不可絕對化任何一本參考書。

以下僅是極小量的參考書--

Bouyer:

- Bouyer, Louis. Liturgical piety, University of Notre Dame Press, 1955

- Bouyer, Louis. Christian initiation, Collier, 1962.
- Bouyer, Louis. Eucharist : theology and spirituality of the eucharistic prayer, University of Notre Dame Press, c1968
- Bouyer, Louis. The Christian mystery : from pagan myth to Christian mysticism, T&T Clark, Edinburgh, 1989

Chupungco:

- Chupungco, Anscar J. Cultural adaptation of the liturgy New York (State): Paulist Press, c1982.
- Chupungco, Anscar J. Liturgies of the future : the process and methods of inculturation New York (State): Paulist Press, c1989.
- Chupungco, Anscar J. Liturgical inculturation : sacramentals, religiosity, and catechesis Minnesota: Liturgical Press, c1992.
- Chupungco, Anscar J. Shaping the Easter feast District of Columbia: Pastoral Press, c1992.
- Chupungco, Anscar J. Worship : beyond inculturation Maryland: The Pastoral Press, c1994.
- Chupungco, Anscar J. Worship : progress and tradition Maryland: The Pastoral Press, c1995.
- Chupungco, Anscar. Handbook for liturgical studies Minnesota: Liturgical Press, 1997-1999.
- Mark Francis, Anscar Chupungco, Keith Pecklers, Wilton Gregory. Liturgy for the new millennium : a commentary on the revised Sacramentary : essays in honor of Anscar J. Chupungco Minnesota: Liturgical Press, 2000.

Jungmann:

- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). The Sacrifice of the Church : the meaning of the Mass, Liturgical Press, [1956?]
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). The early liturgy to the time of Gregory the Great, Darton, Longman & Todd, [c1959]
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). The mass of the Roman rite : its origins and development (Missarum sollemnia), Benziger Brothers, c1961.
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). The meaning of Sunday, Challoner Pub., 1961.
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). Pastoral liturgy, Challoner Pub., 1962.
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). The eucharistic prayer and The meaning of Sunday, Fides Publishers, 1964 (1965 printing).
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). The Eucharistic prayer, Burns & Oates,c1966.
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas). The Mass : an historical, theological, and pastoral survey, Liturgical Press, c1976.
- Jungmann, Josef A. (Josef Andreas), Christian prayer through the centuries, Paulist Press, c1978.

Ratzinger:

- Ratzinger Joseph. The feast of faith : approaches to a theology of the liturgy, Ignatius Press, 1986.
- Ratzinger Joseph. A new song for the Lord: Faith in Christ and liturgy today, Crossroad Pub., 1996.
- Ratzinger Joseph. The spirit of the liturgy, Ignatius Press, c2000.
- Ratzinger Joseph. God is near us : the eucharist, the heart of life, Ignatius Press,2003.

Vagaggini:

- Vagaggini, Cipriano. Theological dimensions of the liturgy Minnesota: Liturgical Press, c1959.
- Vagaggini, Cipriano and Gregorio Penco. Bibbia e spiritualita Italy: Edizioni paoline, [c1967]
- Vagaggini, Cipriano. The canon of the Mass and liturgical reform England: Geoffrey Chapman, [1967]

還有我國的--

吳新豪:

《感恩禮沿革》,香港教區禮儀委員會,1981
《天主教禮儀發展史》,香港教區禮儀委員會,1983

趙一舟:

《我們的彌撒》,天主教牧靈中心見證月刊社,[1981]
《我們的聖事》,見證月刊,[1981]
《我們的慶節》,見證月刊,[1989]
《家庭敬禮》,見證月刊雜誌社,2004.
《家庭祈禱》,見證月刋雜誌社,2004.
《家庭禮儀》,見證月刊雜誌社, 2004.
《如何正確地舉行彌撒》,天主教會台灣地區主教團禮儀委員會,2006
《我們的聖堂》,見證月刊,2008

潘家駿:

《感恩聖事:禮儀與神學》,光啟文化事業,2005。
《聖事禮儀神學導論》,光啟文化事業,2008

都是值得參考和反省的。還有不同的期刊,這裡只舉出小量例子:

Assembly, Notre Dame Centre for Pastoral Liturgy

Chiesa Oggi architettura e comunicazione, Dibaio Editore

Ecclesia Orans, Pontificio Istituto Liturgico

Ephemerides Liturgicae, Cento Liturgico Vincenziano, Roma

Faith & Form, Interfaith Forum on Religion, Art & ArchitectureImage, Asian Christian Art Association, Indonesia

La Maison Dieu , Centre National De Pastorale Liturgique

La Vita in Cristo e nella Chiesa, Centri di Apostolato Liturgico

Ministry & Liturgy, Resource Publications Inc., San Jose

NewsLetter, Committee on Divine Worship, United States Conference of Catholic Bishops

Notitiae, Congregatio de Cultu Divino et Disciplina Sacramentorum, Città del Vaticano

Studia Liturgica, Societas Liturgica

Worship, St. John's Abbey, Collegeville, Minnesota, U.S.A.

******

但是,無論有多少參考書,在學問和信仰上,必須視為首要的,是「教會文件」,因為這是教會的教導,我更願以孺子之情,聽命於教會及她的教導。謹舉極小量「教會文件」,作為例子:

《禮儀憲章》(1963年)

《信德的奧蹟》通諭(1965年)

《論聖禮中的音樂》訓令(1967年)

《小組彌撒指南》(1969年)

《梵二後彌撒外送聖體及聖體敬禮禮規及指示》訓令(1973年)

http://hk.geocities.com/dlctom/BBB/bc/bc09.doc

《無價之寶》訓令(1980年)

《兒童感恩祭指南》(1983年)

《司鐸不能出席時的主日慶典》指引(1988年)

《彌撒獻儀法令》(1991年)

《天主教教理》(1992年)

《羅馬禮儀與文化互融》訓令(1994年)

http://catholic-dlc.org.hk/inculturation.doc

《有關非晉秩信友協助司鐸聖職的某些問題》(1997年)

《羅馬彌撒經書總論》(2002年)

http://www.catholic-dlc.org.hk/missal2003v.doc

《活於感恩祭的教會》(2003年)

《救贖聖事訓令》(2004年)

http://catholic-dlc.org.hk/redemptionis2004.doc

《歷任教宗》宗座牧函(2007年)

http://catholic-dlc.org.hk/B16080218.pdf

……還有其他聖事及聖儀等等的禮典及教會文件,為免累贅,在此不作詳錄了,上網或圖書館,隨時可以找到。

學養方面,不是參加了一些禮儀形式,聽了某些言論,看了兩篇文章,便可擅作批評……

可惜,學養不廣,不深,不求甚解,容易偏執。

求「」、求「」、求「」……才可「止於至善」。

「愛之深,責之切」是對我自己……也對天主所愛,我所愛的每個人……

神父在文章中,亦引述了先前關於聖安德肋堂壁畫討論中的回應。

我的一些感想:

  1. 羅神父面對教友的公開書面提問,乃在認真地徵詢過當事人(如當日會議討論過程伙伴們的想法)後,以同樣公開的書面方式作回應,並透過適當的媒體和空間,闡述自己對事情的觀點。這種誠懇和率直的態度,具體地展現和提高了教會團體共融所要求及應有的「問責」和「透明度」,值得教友欣賞。
  2. 反觀現時團體中,不少牧者遇有教友關於禮儀甚或堂區/教區事務的提問,往往傾向於避而不談、或過份避諱地私下傾談交流,以致整個團體在不少事務運作上缺乏清晰及公認的目標和指引。久而久之,則禮儀行為偏差和處事議事上程序欠妥的現象,因習非成是而獲得團體的縱容。結果是:教友滿足於「想當然、差不多」的思維,令團體欠缺進步和進深、臻於完美和止於至善的動力。
  3. 羅神父將大量與禮儀相關的中譯教會文獻的互聯網連結公開,此舉乃對教友的參閱和研讀,至為方便。同時亦加強了堂區牧者的問責性,減少了堂區「山頭主義」(parochialism)的橫行,亦促進香港教區上下,作為地方教會,在禮儀規範的實施方面更貼近普世教會的原則。
  4. 在教會內,我們當然應該嚴肅處「事」,但同時亦不應忽略對「人」的關懷、重視和體諒。教會內不同肢體所作為的事,究其底蘊,乃是對「天主之事」(opus Dei)的參與。當我們認為它們做得不好、或有欠周詳時,其實我們亦應在愛德的前提下,實現我們對兄弟姊妹的手足關懷。
  5. 主耶穌說得好:我稱你們為朋友,而非傭工(Iam non dico vos servos ... vos autem dixi amicos --參閱若15:15),原因乃在於:(一)主耶穌把父的說話啟示了我們;(二)我們「知道」甚麼是主的作為、與祂一條心。當我們眼中看見朋友的不完美之處(不論是在閱讀、理解、翻譯、策劃、執行、甚至檢討中)時,亦應更清晰地看到他們付出的汗水和心血。

2009年1月21日星期三

Quod scripsi, scripsi

最近就著先前探討的聖安德肋堂介紹,彌額爾兄弟在他的網誌中,講述現時堂區教友們對本堂壁畫解釋的一些看法

這篇文章獲得教區禮委主任羅國輝神父的注意和回應,並謂:

任何禮儀藝術所帶來的靈修經歷,在與主相遇後,總有發展成長,而不是「寫的,寫了」的死寂。
這句引文,應是出自若望福音受難史中,比拉多所說過的話:「我寫了,就寫了。」(19:22)

也許神父最近在聖週禮儀中譯本的修訂工作中,讀到受難史時,有感而發吧!
趕緊校正聖周禮儀,尤其耶穌的受難史,一面工作,一面默想,非常感動於主耶穌至死不渝的愛,以及他對自己、對父、對我們的真……真愛……一面工作,一面祈禱。
小弟先前對這句聖經,亦有一點心得

有興趣的手足,可以看看。

2008年12月29日星期一

婚配聖事

昨日參與一位堂區弟兄的婚禮彌撒。

彌撒是由吳智勳神父主祭,他是一位倫理神學教授。

聽他的講道,將經文的倫理意義(moral senses)發揮得淋漓盡致,實在可說是一種享受。

內容則大致如下--

創2:18-24

上主天主說:「人單獨不好,我要給他造個與他相稱的助手。」上主天主用塵土造了各種野獸和天空中的各種飛鳥,都引到人面前,看他怎樣起名;凡人給生物起的名字,就成了那生物的名字。人遂給各種畜牲、天空中的各種飛鳥和各種野獸起了名字;但他沒有找著一個與自己相稱的助手。上主天主遂使人熟睡,當他睡著了,就取出了他的一根肋骨,再用肉補滿原處。然後上主天主用那由人取來的肋骨,形成了一個女人,引她到人前,遂說:「這才真是我的親骨肉,她應稱為「女人,」因為是由男人取出的。」為此人應離開自己的父母,依附自己的妻子,二人成為一體。

訊息:

  • 天主創造了人,作為眾受造物的「管家」。他的伴侶,既是他「相稱的助手」,則理應在所有事物之中,佔有第一優次(first priority)。因此不應把自己事業和興趣的重要性,放在配偶之上。
  • 一個人成家立室之後,再不應依附自己的父母,而應與自己的配偶互相依存。

哥3: 12,14-20

為此,你們該如天主所揀選的,所愛的聖者,穿上憐憫的心腸、仁慈、謙卑、良善和含忍;在這一切以上尤該有愛德,因為愛德是全德的聯繫。還要叫基督的平安,在你們心中作主;你們所以蒙召存於一個身體內,也是為此,所以你們該有感恩之心。要讓基督的話充分地存在你們內,以各種智慧彼此教導規勸,以聖詠、詩詞和屬神的歌曲在你們心內,懷著感恩之情,歌頌天主。你們無論做什麼,在言語上或行為上,一切都該因主耶穌的名而作,藉著衪感謝天主聖父。作妻子的,應該服從丈夫,如在主內所當行的。作丈夫的,應該愛妻子,不要苦待她們。作子女的,應該事事聽從父母,因為這是主所喜悅的。作父母的,不要激怒你們的子女,免得他們灰心喪志。

訊息:

  • 基督徒的行為(穿上憐憫的心腸、仁慈、謙卑等)和不同角色的任務(丈夫、妻子、子女),乃源於作為基督徒的身份。我們是「天主所揀選的、所愛的聖者」。

若2: 1-11

第三天,在加里肋亞加納有婚宴,耶穌的母親在那裏;耶穌和衪的門徒也被請去赴婚宴。酒缺了,耶穌的母親向衪說:「他們沒有酒了。」耶穌回答說:「女人,這於我和妳有什麼關係?我的時刻尚未來到。」衪的母親給僕役說:「他無論吩咐你們什麼,你們就作什麼。」在那裏放著六口石缸,是為猶太人取潔禮用的;每口可容納兩三桶水。耶穌向僕役說:「你們把缸灌滿水吧!」他們就灌滿了,直到缸口。然後,耶穌給他們說:「現在你們舀出來,送給司席。」他們便送去了。司席一嘗已變成酒的水──並不知是從那裏來的,舀水的僕役卻知道──司席便叫了新郎來,向他說:「人人都先擺上好酒,當客人都喝夠了,才擺上次等的;你卻把好酒保留到現在。」這是耶穌所行的第一個神跡,是在加里肋亞納匝肋行的;衪顯示了自己的光榮,衪的門徒們就信從了衪。

訊息:

  • 「他們沒有酒了」--當我們看到眼前人和事物當中一些未臻完美的地方,往往會抱怨和批評。但我們亦可效法聖母的榜樣:先向主耶穌祈求。當我們學習以基督的心為心時,近人的不足之處,就會成為我們在祈禱中、為他們追求理想和進步的機會。
  • 「祂無論吩咐你們甚麼,你們就作甚麼」--基督徒家庭是以耶穌為主。在這意識的推動下,大家尋求天主在共同生活中的具體旨意,則能確保信仰生活能結出美果、令家庭更為團結。
  • 「你卻把好酒保留到現在」--在生活中,培養讚美的習慣、和欣賞的態度,對維繫彼此的和諧而言,的確十分重要。

2008年12月25日星期四

慈善的撒瑪黎雅人

在這聖誕佳節,我的思緒不禁圍繞於主耶穌的一個比喻:

路加福音(10: 25-37)

有一個法學士起來,試探耶穌說:「師傅,我應當做什麼,才能獲得永生?」耶穌對他說:「法律上記載了什麼?你是怎樣讀的?」他答說:「你應當全心、全靈、全力、全意愛上主,你的天主;並愛近人如你自己。」耶穌向他說:「你答應的對,你這樣做,必得生活。」但是,他願意顯示自己理直,又對耶穌說:「畢竟誰是我的近人?」

耶穌答說:「有一個人從耶路撒冷下來,到了耶里哥,遭遇了強盜;他們剝去他的衣服,並加以擊傷,將他半死半活地丟下走了。正巧有一個司祭在那條路上下來,看了看他,便從旁邊走過去。又有一個肋未人,也是一樣;他到了那裡,看了看,也從旁邊走過去。但有一個撒瑪黎雅人,路過他那裏,一看見就動了憐憫的心,遂上前,在他的傷處注上油與酒,包紮好了,又扶他騎上自己的牲口,把他到帶客店裏,小心照料他。第二天,取出兩個銀錢交給店主說:請你小心看護他!不論餘外花費多少,等我回來時,必要補還你。你以為這三個人中,誰是那遭遇那強盜者的近人呢?」

那人答說:「是憐憫他的那人。」

耶穌遂給他說:「你去,也照樣做吧!」

近日明愛醫院事件的新聞,可謂鋪天蓋地。閱讀教宗本篤十六世的《Jesus of Nazareth》所提出的闡釋,我不得不驚嘆,救主這比喻的深刻寓意,和它的高度實用性。

司祭和肋未人,本來都是猶太宗教專業人士。他們掌管以色列民的聖殿祭祀,又享有政治上的榮譽--可謂古代的「管理階層」。當他們在離開耶路撒冷的休班途中,看見一位被打得半死的同胞,心裡到底在想甚麼?
  • 在這條山路上劫匪甚多,實不宜久留,增加被劫被毆的風險。

  • 即使我作出幫忙,是否的確能對這位受害者,有所助益?

  • 就責任而言,我在家中的父母、妻子和兒女,會否比這位受害者,更需要我?若因幫助這位近人,而導致我失去工作能力(如:被劫匪傷害、沾上屍體而成為不潔),豈非更對不起他們?
即時感想:「我發現的只有這一件事:天主造人原很正直,但人卻發明了許多詭計。」(訓道篇7:29)

在這困局中,撒瑪黎雅人出現了。

這位撒瑪黎雅人與先前兩位的「看了看,就從旁邊走了」不同。他路過這位受害者時,「一看見就動了憐憫的心」,因而作出了截現不同的舉動。他本來是猶太人的對頭,但卻親自成了這位受害者的「近人」(鄰舍,neighbour,proximus)。

聖經所說的這個「慈悲」和「憐憫的心」,很具有中國人所說心「腸」的「臟腑」(viscera)意義,亦有點似英語所說的「gut feeling」。這種發自仁心的衝動,突破了理性的計較和風險的考量,使得他能義無反顧、一往無前地走出來,對這位弟兄施以援手。

這種心腸,源於天主的愛(Caritas!),亦是祂的大愛,派遣聖子降生救世,成為我們的近人。


若干年前,我們堂區在子夜彌撒前的預備祈禱中,曾選讀教父聖奧斯定,對這篇比喻的注釋。原來救主所述說的,不單是一件「個別事件」,而也是整個人類的歷史:

選讀教父聖奧斯定主教的聖經詮釋《論福音之各題》

有一個人從耶路撒冷下來,到了耶里哥」,他就是亞當,解作全人類。「耶路撒冷」就是他所失落的、那屬天的和平之城。「耶里哥」解作月亮:它的盈虧,意指我們生老病死的可朽性。「強盜」就是魔鬼和牠的幫兇們。「他們剝去了」他的不朽,並慫恿他犯罪來「加以擊傷」,將他半死半活地丟下走了。「半死半活」可以解為:正如人若認識和明瞭天主,他就是活的;他若因罪過而枯萎和受困逼,他就稱為半死的了。

司祭和肋未人看了看他,便在他前面走了」,意思是:舊約的司祭品位和職務,對救恩並無裨益可言。「撒瑪黎雅人」解作看護者──而主〔基督〕就是以這名稱被指出了。「將傷處包紮」,就是遏止罪過;「」,就是因對獲賜赦罪、得到平安的重修舊好所懷有的善望、所帶來的慰藉。「」,就是勸勉我們,要懷著熱切的精神去履行事工。「牲口」,象徵祂紆尊降貴地來到我們中間所擔負的肉身。「扶上牲口」,就是指對基督降生成人的信仰。「客店」就是教會──那些奔赴永恆家鄉路途的旅客,在那裡獲得憩息,恢復體力。「第二天」是指主復活之後。「兩個銀錢」,則可指宗徒藉聖神所領受、向其他人廣傳福音的兩條愛德誡命;亦可兼指今世和來世的賞報:「他在今世只得多倍的賞報,然而在來世則可獲享永生」。

2008年11月27日星期四

聖經異譯

小弟最近有機會,在很短的時間之間,讀過聖保祿宗徒致格林多人書信的兩種英譯本。有一處有趣的發現。

問題是發生在格林多人前書的第七章。保祿宗徒在這章中,特別推許守貞的生活。思高聖經譯本中的第36至38節是這樣讀的:

若有人以為對自己的童女待的不合宜,怕她過了韶華年齡,而事又在必行,他就可以隨意辦理,讓她們成親,不算犯罪。但是誰若心意堅定,沒有不得已的事,而又能隨自己的意願處置,這樣心裏決定了要保存自己的童女,的確做的好;所以誰若叫自己的童女出嫁,作得好;誰若不叫她出嫁,作得更好。
這是我們自幼從彌撒的讀經中,所聽到的傳統。Jerusalem Bible 亦是這麼譯的--

Still, if there is anyone who feels that it would not be fair to his daughter to let her grow too old for marriage, and that he should do something about it, he is free to do as he likes: he is not sinning if there is a marriage. On the other hand, if someone has firmly made his mind up, without any compulsion and in complete freedom of choice, to keep his daughter as she is, he will be doing a good thing. In other words, the man who sees that his daughter is married has done a good thing but the man who keeps his daughter unmarried has done something even better.

不過,最近小弟所重讀的格林多人書信,是以 Revised Standard Version 的版本進行--

If anyone thinks that he is not behaving properly toward his betrothed, if his passions are strong, and it has to be, let him do as he wishes: let them marry - it is no sin. But whoever is firmly established in his heart, being under no necessity but having his desire under control, and has determined this in his heart, to keep her as his betrothed, he will do well. So that he who marries his betrothed does well; and he who refrains from marriage will do better.

再查考一下 New Jerusalem Bible 提供的版本:

If someone with strong passions thinks that he is behaving badly towards his fiancee and that things should take their due course, he should follow his desires. There is no sin in it; they should marry. But if he stands firm in his resolution, without any compulsion but with full control of his own will, and decides to let her remain as his fiancee, then he is acting well. In other words, he who marries his fiancee is doing well, and he who does not, better still.

到底這段聖經是指一段「父親應否嫁女」的勸籲,抑或是「明主有花者應否結婚」的勸籲?

搜尋之下,發現有本圖書。這幾頁裡的資料,似乎可為這問題的底蘊,透露多少端倪。

2008年11月6日星期四

子為父隱

記得以前中學時,上中國語文及文化科的課,曾讀過《論語》〈子路篇〉的著名案例:

葉公語孔子曰:「吾黨有直躬者,其父攘羊而子證之」。孔子曰:「吾黨之直者異於是,父為子隱,子為父隱,直在其中矣。」
(語譯)葉公告訴孔子說:「我鄉里有個直爽的人,他的父親順手牽羊,他出來告發。」孔子說:「我鄉里的直爽人跟你們的不一樣,父親替兒子隱過,兒子替父親隱過,這裡面就包含著正直的道理了。」

當時大家大概「心裡相信、口裡承認」地,不禁將孔子的這種思想標籤為「迂腐」和「以情害理」。但隨著年紀漸長,閱世漸深,又愈覺他這句說話,也許真的蘊藏著一種更深的道理。

其實原來在聖經當中,亦有相似的敘述:

諾厄原是農夫,遂開始種植葡萄園。一天他喝酒喝醉了,就在自己的帳幕內脫去了衣服。客納罕的父親含看見了父親赤身露體,遂去告訴外面的兩個兄弟。閃和耶斐特二人於是拿了件外衣,搭在肩上,倒退著走進去,蓋上父親的裸體。他們的臉背著,沒有看見父親的裸體。(創 9:20-23)
故事的發展是:諾厄一覺醒來,知道了小兒所作的事,就咒罵了他,而祝福了另外兩個兒子。

按照 Scott Hahn 在《Scripture Matters - Essays on reading the Bible from the heart of the Church》一書中,引述主業會創辦人、聖施禮華(St. Josemaria Escriva)對此篇讀經的體會:
Like the good sons of Noah, throw the mantle of charity over the defects you see in your father, the Priest. (The Way, no. 75)
在教會內,縱然看見某些不良現象或問題,認為不能「坐視不理」時,其實正是我們修煉愛德的最佳機會。我們需要慎防將焦點過份集中在「finger-pointing」上,而忽略了對當事人、特別是神職人員所應有的尊嚴和恭敬。

我們亦似乎更應學習天主的耐性(divine patience)。人類在罪惡中生活了不知千百年,而天主在這罪惡歷史的最初階段,亦只是織了件「衫」給原祖父母(見創 3:21),並逐步地向他們的子孫曉以真理,以準備救主的來臨。這件衫雖不算是救恩本身,但也多少彰顯了天主的大方、慈悲和體貼。

正因為真理(基督)的光輝是耀眼的,所以天主才會做這麼多的功夫,去準備人類,敢於接受「真理」。而愛德在這角度下,亦可被理解為一塊真真正正的「遮羞布」。

2008年11月2日星期日

Vatican II on Inerrrancy

Catholic Culture 網站上載了一篇文章,探討梵蒂岡第二屆大公會議對「聖經無誤」的訓導。

Mark Joseph Zia:
The Inerrancy of Scripture and the Second Vatican Council

2008年10月17日星期五

Scripture & Law - Intervention by Archbishop Raymond Burke at Synod

瀏覽是次主教會議,小弟所注意的另一言論,是出自聖路易總教區主教 Raymond L. Burke 論及「聖經」與「律法」之間的關係。

這位總主教是知名的聖教法典學者,先前在美國與某些支持墮胎的天主教政客周旋的事跡,乃廣為人知。而最近亦被教宗本篤十六世委任,主理教廷的司法部門「Apostolic Signatura」。

他首先提到「神聖律」(divine law)和「自然律」(又稱「性律」--natural law)的概念。當中的訊息是:天主所銘刻在人心中的自然律,乃普世共通的。因天主所啟示而為人所知悉的誡命,乃是將人性的規律,予以闡明。他指:教會現時處身於「物質主義、相對主義、個體主義」的文化環境中,特別需要向社會作出這方面的見證。

此外,他亦提到按照聖經教導,「守法」的地位和重要性。遵守法律並不是德行生活或美善表達的「最高理想」,而只是「基礎」而矣。

在這脈絡下, Abp Burke 亦提出,教會法(Canon Law)的角色和重要性需要被肯定。他指出:法律的本質是為「公益」(common good / bonum commune)。而教會法律的存在,乃為教會本身的使命服務。現時教會生活中,往往擺脫不了俗世社會某些習尚的負面影響。對「禮儀紀律」和「法定程序」的廣泛輕視和忽略,往往導致教會生活受到影響,亦使信眾們應有的權利未能受到充份保障。

精彩。


- S.E.R. Mons. Raymond Leo BURKE, Arcivescovo emerito di Saint Louis, Prefetto del Supremo Tribunale della Segnatura Apostolica (CITTÀ DEL VATICANO)


1. Regarding no. 58 of the Instrumentum laboris, the Holy Scriptures teach that God has written His law upon every human heart. The divine natural law, inscribed upon the human heart, can be discovered by reason but is clearly announced to all through the inspired Word of God (cf. Rom 2:15).

2. In the context of pervasive materialism, relativism and radical individualism, it is especially urgent that the Scriptural teaching on the natural moral law be presented as the common heritage of every man.

3. Also urgently needed is the proclamation of the divinely inspired teaching on the discipline which disposes man to do what is good and to avoid what is evil. Holy Scripture teaches us that the observance of the law is not the height of man's self-expression, but it is the irreplaceable foundation of the highest expressions of human goodness.

4. Proclaiming the Scriptural teaching on the place of discipline in the lives of individuals and of society is a challenge in a culture which is either antinomian or has made law a tool in the hands of the most powerful.

5. Regarding the relationship of the Word of God and law, it is important to underline the service of canon law in the Church, by which the life of Christ can grow and develop in the whole Church. In his Apostolic Constitution Sacrae disciplinae leges, Pope John Paul II, describing the service of Canon Law in the Church, referred to "that long heritage of law, which is contained in the books of the Old and New Testament and from which the whole juridical and legislative tradition of the Church takes its origin, as from its first source."

6. In the Church, as in society, the understanding of the law has been obscured and, in some cases, lost, leading to gravely harmful effects, for example, the widespread disregard of liturgical laws and the failure to follow the procedural laws by which the faithful vindicate their rights and ecclesiastical delicts are duly sanctioned.

7. The deeper appreciation of the service of law in the Church, through the study of the Word of God, not only helps the Church to understand and treasure the gift of its canonical discipline for the attainment of its divine mission, but also assists society, in general, to understand and treasure the irreplaceable service of law for the attainment of the common good.

2008年10月16日星期四

陳日君樞機於主教會議中發言

閱讀梵蒂岡聖座的網頁,得知原來我們香港教區的主教陳日君樞機,昨天在羅馬舉行的主教會議中,向與會的主教們,用意大利語發表了言論。

這次主教會議的主題,是「在教會生活及使命中的天主聖言」(Verbum Dei in vita et in missione Ecclesiae)。他是在本屆會議的第十七次大會中發言。

綜觀他的演說,內容包括:天主藉著「創世」所表達的言語、在各國大眾文化中的「聖言的種籽」(semina Verbi)、中華教會對傳統智慧和德行(特別是儒家思想)的珍惜和重視。

他指出:當這些德行被忽視的時候,生命和家庭等價值將受到損害;亦導致社會的腐敗、及對良心呼喚的輕視。在此,樞機亦提到最近的奶品污染事件,對兒童的健康甚至生命造成傷害。

他亦提及楊振寧教授對「科學」的深刻體會,及先前被囚禁的記者程翔、因在獄中閱讀聖經而皈依的經歷。



From: No. 23 of the Official Bulletin for the Synod of Bishops

- H. Em. Card. Joseph ZEN ZE-KIUN, S.D.B., Bishop of Hong Kong (CHINA)

I would like to focus for a moment on the Word of God as Creator of the beauty of the universe and of human beings, gifted with intelligence and heart and, therefore, capable of dialogue with its Creator. This aspect of the Word is present in Instrumentum laboris, but coming from a country where the Revealed Word strictly speaking has not reached many and where, on the other hand there is an abundance of semina Verbi in popular cultural wisdom, I would like to come back to the question and to express some personal wishes.

My first wish is that this aspect of the Word be sufficiently developed in the final text and that some pertinent recommendations are made by the Assembly.

In Hong Kong the 6 main religions work together to preserve the precious heritage of Chinese wisdom.

The Catholic Church in China has always found a good ally in the Confucian doctrine.

If, moved by charity, we can manage to instill in the young generation the traditional Chinese virtues, we shall have helped them to take a great leap forward towards sainthood.

We can see, unfortunately, what happens when these virtues are lacking: a frightening decline in the sacred values of life, marriage, the family; brazen corruption, a silencing of the voice of conscience, whereby, with the aim of making easy money, it even becomes possible to taint milk and harm the health of defenseless children or even take their lives.

A second point: it is true that this Word as Creator of the Universe and the human conscience is still a Word whose aim is salvation, which is supernatural.

Accepting this, though, I still think it is possible to recommend that, following the example of the same divine patience, great space be granted to this preparatory Word of God and that we do not fall into the temptation of hurrying. I will provide two examples.

a) I heard Professor Yang, the Nobel prize winner, say,“I am not a believer, but I won't hide the fact that in two instances I feel touched by the mystery: the first is when I found myself faced with a scientific discovery: it is as though we have been caught looking at something we don't have the right to. The second is when I become aware of the destructive force of technology: I begin to think that we are using forces we should not.”I must confess it did not occur to me to ask the professor when he will take the next step. Rather I would have told him he was close to the Kingdom of God.

b) The second episode. A conscientious and patriotic journalist is unjustly condemned for spying. As a young man, when he was a student in a Protestant college, he had refused to read the Bible in public because he was an atheist, but then in the long silence of internment the Gospel had found its way into his heart.

A few days ago we met at a luncheon. Well, I hope you won't be scandalized if I tell you that on that occasion I complimented him for the time he'd refused to read the Bible.

[Original text: Italian]

- Original text -

- S.Em.R. Card. Joseph ZEN ZE-KIUN, S.D.B., Vescovo di Hong Kong (CINA)

Vorrei soffermarmi, un momento, sulla Parola di Dio in quanto Creatrice della bellezza dell'Universo e dell' essere umano, dotato di intelligenza e di cuore e, perciò, capace di dialogo con il suo Creatore. Questo aspetto della Parola è presente nell'Instrumentum laboris, ma venendo da un Paese dove la Parola Rivelata in senso stretto non è ancora arrivata a molti e dove i semina Verbi, invece, abbondano nella cultura sapienziale del popolo, mi permetto di tornare sull'argomento esprimendo qualche mio desiderio.

Il primo desiderio sarebbe che questo aspetto della Parola ricevesse un adeguato sviluppo nel testo finale e che qualche raccomandazione al riguardo venisse formulata da questa Assemblea.

A Hong Kong con le 6 religioni principali conviviamo insieme per conservare la preziosa eredità di saggezza cinese.

La Chiesa cattolica in Cina ha sempre trovato una buona alleata nella dottrina confuciana.

Se noi, mossi dalla carità, riuscissimo ad instillare nella generazione giovane le virtù cinesi tradizionali l'avremmo aiutata a fare un grande passo verso la santità.

Vediamo, purtroppo, cosa avviene quando mancano queste virtù: uno spaventoso declino dei valori sacri della vita, del matrimonio e della famiglia, una corruzione sfacciata, un tacitare la voce della coscienza, per cui, a scopo di facili guadagni, si arriva perfino a inquinare il latte a danno della salute e della vita di bambini indifesi.

Un secondo punto.

È vero che questa Parola Creatrice dell'Universo e della coscienza umana è pure sempre una Parola finalizzata alla salvezza che è soprannaturale. Ammesso questo, però, penso ancora di poter raccomandare che, sull’esempio della stessa pazienza divina, si lasci grande spazio a questa parola propedeutica di Dio e non si cada nella tentazione di bruciare le tappe. Esemplifico con du episodi.

a) Ho sentito il Professor Yang, premio Nobel, dire “Io non sono credente, ma non nascondo che in due casi mi sento toccato dal mistero. Il primo è quando mi trovo davanti ad una scoperta della scienza: è come se fossimo presi in flagrante a guardare qualcosa che non è nel nostro diritto di guardare. Il secondo è quando mi accorgo della enorme potenza distruttrice della tecnica: mi viene da pensare che stiamo usurpando forze che non appartengono a noi”. Devo confessare che non mi veniva l’idea di chiedere al Professore quando farà il prossimo passo. Gli avrei piuttosto detto che era vicino al regno di Dio.

b) Il secondo episodio. Un giornalista coscienzioso e patriottico venne ingiustamente condannato per spionaggio. Da giovane, quando studiava in un Collegio dei protestanti, aveva rifiutato di leggere la Bibbia in pubblico perché era ateo, ma poi nel lungo silenzio della prigionia il Vangelo aveva trovato la via del suo cuore.

Alcuni giorni fa ci siamo trovati insieme ad un pranzo. Beh, spero che non vi scandalizziate se vi dico che in quell’occasione gli ho fatto i miei complimenti per... quella volta che aveva rifiutato di leggere la Bibbia.

[Testo originale: italiano]

其他相關報道:

Intervention by Cardinal George Pell at Synod

I feel glad that my concern over the issue of inerrancy actually echoes that of Cardinal George Pell, as recorded at the Synod of Bishops

Taken from the Official Bulletin (13.10.08):

- S.Em.R. Card. George PELL, Archbishop of Sydney (AUSTRALIA)

Bishops are called to clear the way for the Spirit to work effectively when the Word of God encounters individuals and communities. Hence the following suggestions:

  1. The formation of young adult lay teams to witness to Christ in youth groups, parishes, schools, and universities.
  2. The development of contemporary equivalents of the medieval Mystery Plays to bring the Word of God to the people. The W.Y.D. Ways of the Cross at Sydney and Toronto are two examples: also Oberammergau and "The Passion of the Christ" film.
  3. Develop and support online Catholic social networks in cyberspace such as XT3, Christ for the Third Millennium (www.xt3.com), a Catholic "facebook" with almost 40,000 members launched at Sydney W.Y.D. His Holiness Pope Benedict issued a short message to users on the September 8th.
  4. The development of a central Institute for Bible Translation so the Bible can be translated more quickly and accurately into local languages in Asia, Africa and Oceania. A collection to help finance the work of translation would be useful.
  5. Request the Congregation for the Doctrine of the Faith to produce guidelines on inerrancy in Scripture.

Synod: Interview with Cardinal George Pell

2008年10月15日星期三

Debate over inerrancy

此題與先前另一題呼應。

From John Allen's reports:

Synod: Debate over inerrancy bubbles up around the edges

Synod: Interview with Cardinal Francis George

老實說,小弟從來都不明白,為何聖經的無誤性,可以成為主教們辯論的題目。

若教會能早日作出更明確的定斷,那就好了。

2008年10月12日星期日

常年期第廿八主日


今天早上,因適逄公教醫療主日,所以去了香港華仁書院的小聖堂望彌撒。

今個主日的舊約和福音讀經,是以筵席為主題。福音更指出這是一場「婚宴」,可謂意義深遠。

恭讀聖瑪竇福音(22:1-14)

那時候,耶穌用比喻對司祭長和民間的長老說:

「天國好比一個國王,為自己的兒子辦婚宴。他打發僕人,去召叫被請的人,來赴婚宴,被請的人,卻不願意來。

「國王又派自己的僕人,說:『你們對被請的人說:看,我已經預備好了我的盛宴,我的公牛和肥畜都宰殺了,一切都齊備了,你們來赴婚宴吧!』

「被請的人卻不理:有的去耕田,有的去做自己的生意,其餘的竟拿住僕人,凌辱後殺死了。

「於是,國王大怒,派自己的軍隊,消滅了那些殺人凶手,焚毀了他們的城市。

「然後,對僕人說:『婚宴已經齊備了,但是被請的人,都不配。現在,你們到各路口去,凡是你們所遇到的,都請來赴婚宴。』

「那些僕人就出去,到大路上,凡遇到的,無論壞人好人,都召集來了,婚宴就坐滿了客人。

「國王進來,巡視參加婚宴的客人,看見在那裡,有一個沒有穿婚宴禮服的人,便對他說:『朋友,你到這裡來,怎麼不穿婚宴禮服?』那人無言以對。國王於是對僕役說:『你們捆起他的手腳,把他丟在外面的黑暗中;在那裡要有哀號和切齒。』

「因為被召的人多,被選的人少。」——上主的話。

默想:

  1. 文字意義(literal sense):耶穌與司祭長及民間長老的衝突漸趨明顯,逐設一比喻映射猶太人舊約的風光年代即將逝去。猶太人既不守約,天主為選民預備的婚宴,就要分施給外邦人,自始進入恩寵的年代。

  2. 借喻意義(allegorical sense):結婚的,是降生成人的天主聖言;「新娘」(文中未有指明)就是教會;「婚宴」是這結合奧秘的慶祝,即聖事(特別是彌撒)。爽約者,乃停留於舊約時代、不肯接受主耶穌為救主的人;「耕田」是指單單著重塵世事物,「做生意」是指以「貪婪」作為生活的指導原則。首位僕人,可借喻為梅瑟;後來的僕人,可代表先知。「公牛和肥畜」:先知作證時所憑持的證據(世事的真實現象、奇跡、徵兆)。

  3. 倫理意義(moral sense):當時的政治領袖既留戀舊約,而不肯聽從天主子的呼召,則天主順勢將救恩拓展到異邦人處。「不論好人壞人,都召集了」:意指教會內有好人亦有壞人,「良莠不齊」。天主恩寵召叫我們,並不看我們本身的好歹,我們本身「都不配」。但祂要求我們「穿上基督」,即比喻所說的「婚宴禮服」--以愛德表現出我們的信仰內涵--生活行為肖似基督,方可堪當稱為「天主的子女」。否則「搞寸party」,就要被攆出去了。

  4. 末世意義(anagogical sense):「國王進來」--即如救主所言「父所定的那日子」,審判者首先要看看誰回應了祂的召叫,而來赴宴;其次就要看清楚來赴宴的人士,有沒有做好準備。

感想:彌撒聖祭有其天上及末世的幅度。聖多瑪斯在〈Lauda Sion Salvatorem〉曾這樣寫道:

Sumunt boni, sumunt mali:
sorte tamen inaequali,
vitae vel interitus.

Mors est malis, vita bonis:
vide paris sumptionis
quam sit dispar exitus.
這可謂:好人與壞人,各參與同一聖餐,但因其靈魂準備的不同,而最終導致不同的命運。我們面對此一聖體奧跡,豈能不必存敬畏?

2008年10月5日星期日

「弟兄們」與「弟兄姊妹們」的分別

--"Fratres" ≠ "Brothers & Sisters"

教區禮儀委員會辦事處編製的新版《主日感恩祭》彌撒經書「常年期(四)」終於出爐。

記得最初這新系列的彌撒經文推出時,曾安排過一系列講座和資料,向信友解釋和強調當中的一些轉變,如將「這是上主的話」轉變為「上主的話」等。

但似乎甚少提及的,就是將多篇讀經二(大部分是書信體裁)中的稱謂,由「弟兄們」轉為「弟兄姊妹們」的變化。

例如今天的讀經二(斐4:6-9)--

弟兄姊妹們:

你們什麼也不要掛慮,只在一切事上,以懇求和祈禱,懷著感謝之心,向天主呈上你們的請求;這樣,天主那超乎各種意想的平安,必要在基督耶穌內,固守你們的心思念慮。

此外,弟兄們!凡是真實的,凡是高尚的,凡是正義的,凡是純潔的,凡是可愛的,凡是榮譽的,不管是美德,不管是稱譽:這一切,你們都該思念;凡你們在我身上所學得的,所領受的,所聽見的,所看到的;這一切,你們都該實行。這樣,賜平安的天主,必與你們同在。——上主的話。

此一變化,實在微妙得很。段首稱謂是「弟兄姊妹們」,但隨後則回復原來的「弟兄們」。

究竟我們將文法上「眾數第二人稱」(vocative case plural)的這個原文(聖經希臘文「αδελφοι - adelphoi」;禮儀拉丁文「fratres」)譯為「弟兄們」好,抑或「弟兄姊妹們」好呢?

教會當局,曾否為此一轉變,提供過任何解釋呢?


一般人常將這項轉變理解為:教會為避免人們將「弟兄們」理解為父權意識的表達。況且,當宗徒們致書給地方教會的「手足」時,書信的對象不是很肯定地包括男性和女性的嗎?由此推論,則這種轉變,與彌撒其他地方中的類似轉變(如「各位兄弟[姊妹],請你們祈禱,望全能的天主聖父,收納我和你們共同奉獻的聖祭」,和「求你垂念我們的兄弟[姊妹],他們懷著復活的希望而安息」),應被視為合理的。

但上述論據似乎忽略了:這裡所談論的變化,並不單單是讀經員面對眼前群眾的「稱謂」的問題,而是聖經人性作者本人的書寫意願問題。我們在此刻對著這一群聽眾,當然說甚麼都得(I mean, in a certain sense, of course)。但我們必須理解聖經人性作者本人(包括聖保祿、聖伯多祿、雅各伯、若望等)的意思和語境,否則在轉變的過程中,就有可能曲解了作者的原意,從而曲解了聖經、天主的話在該段落中的原意。

有時我們為求達到政治正確的目標,往往希望「排除萬難」,將一些現代人認為難聽入耳的元素加以過濾。但我認為,聽眾其實在理解文本的時候,其實亦在不斷學習中,去理解經文背後的社會和文化意義--最重要的是給他們這麼一個機會。若貿然地改變聖經的字句來迎合不同類別人們的個別喜好,則有可能令聽眾最終只聽到我們「自己」的言語,而不再是天主的言語。後果就是聖道禮的本質被扭曲、甚至變得虛假(falsified)。



我認為,聖保祿宗徒稱呼「弟兄們」時,主要是指真真正正的「弟兄」--弟兄們的確是他書信語境中的直接聽眾。這在他不少書信中,是顯然易見的事實。例如:「你若娶妻,你並沒有犯罪;童女若出嫁,也沒有犯罪」(格前7:28);當他在格前14:34-35中說過「婦女在集會中應當緘默......因為在集會中發言,為女人不是體面事」後,不到幾句就謂「弟兄們!你們應當渴慕說先知話......」(格前14:39)。在致得撒洛尼人前書中,宗徒亦道:「弟兄們...要你們每一個明瞭,應以聖潔和敬意持守自己的肉體」(得前4:4),教會自古就有意見認為「持守自己的肉體」一語,包含有「娶妻」或「與妻子相處」之義。

雖然保祿書信的主要對象(primary, direct audience)是男性,但以此意義而言,女性亦不被排拒於書信內容的接收--

(一)眾所周知,在保祿的觀念以及他身處的文化中,一般而言,女性「從屬」於男性。保祿不直接稱呼女性,在當時社會是一種禮貌和習慣。
(二)保祿所稱的「弟兄們」,亦有可能是指當時地方教會內的各領袖。

從上述兩種意義而言,我們是可以透過「從屬」關係來理解女性作為保祿書信的間接對象。

但若將這些用語一概譯為「兄弟姊妹」,則恐怕有陷於時序倒亂(anachronism)謬誤的危險。情況有點似將我國古人所稱為的「鄉親父老」中性化、將「叔伯兄弟」統統加上「姨媽姑姐」般--那就貽笑大方了。



話雖如此,既然現時教區的試用本是這樣印出來,那麼個別讀經員在宣讀「讀經二」時,可否自行將它們改為「弟兄們」?

答案是:不可以。

縱然本人在理智上並不認同現時此份禮儀經文譯本的這一項措施,但它畢竟屬地方教會當局,就著本教區內禮儀紀律所安排、且期望信眾遵守的正命--作為教友,我們是有責任遵從的--否則,若教友們自把自為、各行其是的話,則教會就要大亂了。

那麼,我們可以怎麼做?

小弟以為,可考慮以下途徑--

  1. 促請教會當局留意這項問題,期待在經書的「再版」或「終定本」中有所改善;
  2. 請求陳樞機的特別批准(公開的口頭批准,或書面批准),可採用「弟兄們」一語,替代「弟兄姊妹們」。

「兄弟」一詞在新約聖經中的使用

方法:在新拉丁通行本聖經的電子版本中,搜尋「兄弟」一辭的字根「frat-」。

出處:

瑪竇福音

1:2 Abraham genuit Isaac, Isaac autem genuit Iacob, Iacob autem genuit Iudam et fratres eius
1:11 Iosias autem genuit Iechoniam et fratres eius in transmigratione Babylonis.
4:18 Ambulans autem iuxta mare Galilaeae, vidit duos fratres, Simonem, qui vocatur Petrus, et Andream fratrem eius, mittentes rete in mare; erant enim piscatores.
4:21 Et procedens inde vidit alios duos fratres, Iacobum Zebedaei et Ioannem fratrem eius, in navi cum Zebedaeo patre eorum reficientes retia sua; et vocavit eos.
5:22 Ego autem dico vobis: Omnis, qui irascitur fratri suo, reus erit iudicio; qui autem dixerit fratri suo: “Racha”, reus erit concilio; qui autem dixerit: “Fatue”, reus erit gehennae ignis.
5:23 Si ergo offeres munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te,
5:24 relinque ibi munus tuum ante altare et vade, prius, reconciliare fratri tuo et tunc veniens offer munus tuum.
5:47 Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis? Nonne et ethnici hoc faciunt?
7:3 Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides?
7:4 Aut quomodo dices fratri tuo: “Sine, eiciam festucam de oculo tuo”, et ecce trabes est in oculo tuo?
7:5 Hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis eicere festucam de oculo fratris tui.
10:2 Duodecim autem apostolorum nomina sunt haec: primus Simon, qui dicitur Petrus, et Andreas frater eius, et Iacobus Zebedaei et Ioannes frater eius,
10:21 Tradet autem frater fratrem in mortem, et pater filium; et insurgent filii in parentes et morte eos afficient.
12:46 Adhuc eo loquente ad turbas, ecce mater et fratres eius stabant foris quaerentes loqui ei.
12:47 Dixit autem ei quidam: “ Ecce mater tua et fratres tui foris stant quaerentes loqui tecum ”.
12:48 At ille respondens dicenti sibi ait: “ Quae est mater mea, et qui sunt fratres mei? ”.
12:49 Et extendens manum suam in discipulos suos dixit: “ Ecce mater mea et fratres mei.
12:50 Quicumque enim fecerit voluntatem Patris mei, qui in caelis est, ipse meus frater et soror et mater est ”.
13:55 Nonne hic est fabri filius? Nonne mater eius dicitur Maria, et fratres eius Iacobus et Ioseph et Simon et Iudas?
14:3 Herodes enim tenuit Ioannem et alligavit eum et posuit in carcere propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui.
17:1 Et post dies sex assumit Iesus Petrum et Iacobum et Ioan nem fratrem eius et ducit illos in montem excelsum seorsum.
18:15 Si autem peccaverit in te frater tuus, vade, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum;
18:21 Tunc accedens Petrus dixit ei: “ Domine, quotiens peccabit in me frater meus, et dimittam ei? Usque septies? ”.
19:35 Sic et Pater meus caelestis faciet vobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris ”.
19:29 Et omnis, qui reliquit domos vel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit.
20:24 Et audientes decem indignati sunt de duobus fratribus.
22:24 dicentes: “ Magister, Moyses dixit, si quis mortuus fuerit non habens filios, ut ducat frater eius uxorem illius et suscitet semen fratri suo.
22:25 Erant autem apud nos septem fratres: et primus, uxore ducta, defunctus est et non habens semen reliquit uxorem suam fratri suo;
23:8 Vos autem nolite vocari Rabbi; unus enim est Magister vester, omnes autem vos fratres estis.
25:40 Et respondens Rex dicet illis: “Amen dico vobis: Quamdiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis”.
28:10 Tunc ait illis Iesus: “ Nolite timere; ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam et ibi me videbunt ”.

馬爾谷福音

1:16 Et praeteriens secus mare Galilaeae vidit Simonem et Andream fratrem Simonis mittentes in mare; erant enim piscatores.
1:19 Et progressus pusillum vidit Iacobum Zebedaei et Ioannem fratrem eius, et ipsos in navi componentes retia,
3:17 et Iacobum Zebedaei et Ioannem fratrem Iacobi, et imposuit eis nomina Boanerges, quod est Filii tonitrui;
3:31 Et venit mater eius et fratres eius, et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum.
3:32 Et sedebat circa eum turba, et dicunt ei: “ Ecce mater tua et fratres tui et sorores tuae foris quaerunt te ”.
3:33 Et respondens eis ait: “ Quae est mater mea et fratres mei? ”.
3:34 Et circumspiciens eos, qui in circuitu eius sedebant, ait: “ Ecce mater mea et fratres mei.
3:35 Qui enim fecerit voluntatem Dei, hic frater meus et soror mea et mater est ”.
3:37 Et non admisit quemquam sequi se nisi Petrum et Iacobum et Ioannem fratrem Iacobi.
6:3 Nonne iste est faber, filius Mariae et frater Iacobi et Iosetis et Iudae et Simonis? Et nonne sorores eius hic nobiscum sunt? ”. Et scandalizabantur in illo.
6:17 Ipse enim Herodes misit ac tenuit Ioannem et vinxit eum in carcere propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui, quia duxerat eam.
6:18 Dicebat enim Ioannes Herodi: “ Non licet tibi habere uxorem fratris tui ”.
10:29 Ait Iesus: “ Amen dico vobis: Nemo est, qui reliquerit domum aut fratres aut sorores aut matrem aut patrem aut filios aut agros propter me et propter evangelium,
10:30 qui non accipiat centies tantum nunc in tempore hoc, domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam.
12:19 “Magister, Moyses nobis scripsit, ut si cuius frater mortuus fuerit et reliquerit uxorem et filium non reliquerit, accipiat frater eius uxorem et resuscitet semen fratri suo.
12:20 Septem fratres erant: et primus accepit uxorem et moriens non reliquit semen;
13:12 Et tradet frater fratrem in mortem, et pater filium; et consurgent filii in parentes et morte afficient eos;

路加福音

3:1 Anno autem quinto decimo im perii Tiberii Caesaris, procu rante Pontio Pilato Iudaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode, Philippo autem fratre eius tetrarcha Ituraeae et Trachonitidis regionis, et Lysania Abilinae tetrarcha,
3:19 Herodes autem tetrarcha, cum corriperetur ab illo de Herodiade uxore fratris sui et de omnibus malis, quae fecit Herodes,
6:14 Simonem, quem et cognominavit Petrum, et Andream fratrem eius et Iacobum et Ioannem et Philippum et Bartholomaeum
6:41 Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem, quae in oculo tuo est, non consideras?
6:42 Quomodo potes dicere fratri tuo: “Frater, sine eiciam festucam, quae est in oculo tuo”, ipse in oculo tuo trabem non videns? Hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo et tunc perspicies, ut educas festucam, quae est in oculo fratris tui.
8:19 Venerunt autem ad illum mater et fratres eius, et non poterant adire ad eum prae turba.
8:20 Et nuntiatum est illi: “ Mater tua et fratres tui stant foris volentes te videre ”.
8:21 Qui respondens dixit ad eos: “ Mater mea et fratres mei hi sunt, qui verbum Dei audiunt et faciunt ”.
12:13 Ait autem quidam ei de turba: “ Magister, dic fratri meo, ut dividat mecum hereditatem ”.
14:12 Dicebat autem et ei, qui se invitaverat: “ Cum facis prandium aut cenam, noli vocare amicos tuos neque fratres tuos neque cognatos neque vicinos divites, ne forte et ipsi te reinvitent, et fiat tibi retributio.
14:26 “Si quis venit ad me et non odit patrem suum et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores, adhuc et animam suam, non potest esse meus discipulus.
15:27 Isque dixit illi: “Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit”.
15:32 epulari autem et gaudere oportebat, quia frater tuus hic mortuus erat et revixit, perierat et inventus est” ”.
16:28 - habeo enim quinque fratres — ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum”.
17:3 Attendite vobis! Si peccaverit frater tuus, increpa illum et, si paenitentiam egerit, dimitte illi;
18:29 Qui dixit eis: “ Amen dico vobis: Nemo est, qui reliquit domum aut uxorem aut fratres aut parentes aut filios propter regnum Dei,
20:28 dicentes: “ Magister, Moyses scripsit nobis, si frater alicuius mortuus fuerit habens uxorem et hic sine filiis fuerit, ut accipiat eam frater eius uxorem et suscitet semen fratri suo.
20:29 Septem ergo fratres erant: et primus accepit uxorem et mortuus est sine filiis;
21:16 Trademini autem et a parentibus et fratribus et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis,
22:32 ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua. Et tu, aliquando conversus, confirma fratres tuos ”.

若望福音

1:40 Erat Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus, qui audierant ab Ioanne et secuti fuerant eum.
1:41 Invenit hic primum fratrem suum Simonem et dicit ei: “ Invenimus Messiam ” — quod est interpretatum Christus;
2:12 Post hoc descendit Capharnaum ipse et mater eius et fratres eius et discipuli eius, et ibi manserunt non multis diebus.
6:8 Dicit ei unus ex discipulis eius, Andreas frater Simonis Petri:
7:3 Dixerunt ergo ad eum fratres eius: “Transi hinc et vade in Iudaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae facis.
7:5 Neque enim fratres eius credebant in eum.
7:10 Ut autem ascenderunt fratres eius ad diem festum, tunc et ipse ascendit, non manifeste sed quasi in occulto.
11:2 Maria autem erat, quae unxit Dominum unguento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur.
11:19 Multi autem ex Iudaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre.
11:21 Dixit ergo Martha ad Iesum: “ Domine, si fuisses hic, frater meus non esset mortuus!
11:23 Dicit illi Iesus: “ Resurget frater tuus ”.
11:32 Maria ergo, cum venisset ubi erat Iesus, videns eum cecidit ad pedes eius dicens ei: “ Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus! ”.
20:17 Dicit ei Iesus: “ Iam noli me tenere, nondum enim ascendi ad Patrem; vade autem ad fratres meos et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, et Deum meum et Deum vestrum ”.
21:23 Exivit ergo sermo iste in fratres, quia discipulus ille non moritur. Non autem dixit ei Iesus: “ Non moritur ”, sed: “ Si eum volo manere donec veniam, quid ad te? ”.

宗徒大事錄

1:14 Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria matre Iesu et fratribus eius.
1:15 Et in diebus illis exsurgens Petrus in medio fratrum dixit — erat autem turba hominum simul fere centum viginti
1:16 “Viri fratres, oportebat impleri Scripturam, quam praedixit Spiritus Sanctus per os David de Iuda, qui fuit dux eorum, qui comprehenderunt Iesum,
2:29 Viri fratres, liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David, quoniam et defunctus est et sepultus est, et sepulcrum eius est apud nos usque in hodiernum diem;
2:37 His auditis, compuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et reliquos apostolos: “Quid faciemus, viri fratres? ”.
3:17 Et nunc, fratres, scio quia per ignorantiam fecistis, sicut et principes vestri; 18 Deus autem, quae praenuntiavit per os omnium Prophetarum pati Christum suum, implevit sic.
3:22 Moyses quidem dixit: “Prophetam vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me; ipsum audietis iuxta omnia, quaecumque locutus fuerit vobis.
6:3 considerate vero, fratres, viros ex vobis boni testimonii septem plenos Spiritu et sapientia, quos constituemus super hoc opus;
7:2 Qui ait: “Viri fratres et patres, audite. Deus gloriae apparuit patri nostro Abraham, cum esset in Mesopotamia, priusquam moraretur in Charran,
7:13 et in secundo cognitus est Ioseph a fratribus suis, et manifestatum est pharaoni genus Ioseph.
7:23 Cum autem impleretur ei quadraginta annorum tempus, ascendit in cor eius, ut visitaret fratres suos filios Israel.
7:25 Existimabat autem intellegere fratres, quoniam Deus per manum ipsius daret salutem illis; at illi non intellexerunt.
7:26 Atque sequenti die apparuit illis litigantibus et reconciliabat eos in pacem dicens: “Viri, fratres estis; ut quid nocetis alterutrum?”.
7:37 Hic est Moyses, qui dixit filiis Israel: “Prophetam vobis suscitabit Deus de fratribus vestris tamquam me”.
9:17 Et abiit Ananias; et introivit in domum et imponens ei manus dixit: “ Saul frater, Dominus misit me, Iesus qui apparuit tibi in via, qua veniebas, ut videas et implearis Spiritu Sancto ”.
9:30 Quod cum cognovissent, fratres deduxerunt eum Caesaream et dimiserunt Tarsum.
10:23 Invitans igitur eos recepit hospitio. / Sequenti autem die, surgens profectus est cum eis, et quidam ex fratribus ab Ioppe comitati sunt eum.
11:1 Audierunt autem apostoli et fratres, qui erant in Iudaea, quoniam et gentes receperunt verbum Dei.
11:12 Dixit autem Spiritus mihi, ut irem cum illis nihil haesitans. Venerunt autem mecum et sex fratres isti, et ingressi sumus in domum viri.
11:29 Discipuli autem, prout quis habebat, proposuerunt singuli eorum in ministerium mittere habitantibus in Iudaea fratribus;
12:2 Occidit autem Iacobum fratrem Ioannis gladio.
12:7 Annuens autem eis manu, ut tacerent, enarravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque: “ Nuntiate Iacobo et fratribus haec ”. Et egressus abiit in alium locum.
13:15 Post lectionem autem Legis et Prophetarum, miserunt principes synagogae ad eos dicentes: “ Viri fratres, si quis est in vobis sermo exhortationis ad plebem, dicite! ”.
13:26 Viri fratres, filii generis Abraham et qui in vobis timent Deum, nobis verbum salutis huius missum est.
13:38 Notum igitur sit vobis, viri fratres, quia per hunc vobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus, quibus non potuistis in lege Moysi iustificari,
14:2 Qui vero increduli fuerunt Iudaei, suscitaverunt et exacerbaverunt animas gentium adversus fratres.
15:1 Et quidam descendentes de Iudaea docebant fratres: “ Nisi circumcidamini secundum morem Moysis, non potestis salvi fieri ”.
15:3 Illi igitur deducti ab ecclesia pertransiebant Phoenicen et Samariam narrantes conversionem gentium et faciebant gaudium magnum omnibus fratribus.
15:7 Cum autem magna conquisitio fieret, surgens Petrus dixit ad eos: “ Viri fratres, vos scitis quoniam ab antiquis diebus in vobis elegit Deus per os meum audire gentes verbum evangelii et credere;
15:13 Et postquam tacuerunt, respondit Iacobus dicens: “ Viri fratres, audite me.
15:22 Tunc placuit apostolis et presbyteris cum omni ecclesia electos viros ex eis mittere Antiochiam cum Paulo et Barnaba: Iudam, qui cognominatur Barsabbas, et Silam, viros primos in fratribus,
15:23 scribentes per manum eorum: “ Apostoli et presbyteri fratres his, qui sunt Antiochiae et Syriae et Ciliciae, fratribus ex gentibus, salutem!
15:32 Iudas quoque et Silas, cum et ipsi essent prophetae, verbo plurimo consolati sunt fratres et confirmaverunt.
15:33 Facto autem tempore, dimissi sunt cum pace a fratribus ad eos, qui miserant illos.
15:36 Post aliquot autem dies dixit ad Barnabam Paulus: “Revertentes visitemus fratres per universas civitates, in quibus praedicavimus verbum Domini, quomodo se habeant ”.
15:40 Paulus vero, electo Sila, profectus est, traditus gratiae Domini a fratribus;
16:2 huic testimonium reddebant, qui in Lystris erant et Iconii fratres.
16:40 Exeuntes autem de carcere introierunt ad Lydiam et, visis fratribus, consolati sunt eos et profecti sunt.
17:6 Et cum non invenissent eos, trahebant Iasonem et quosdam fratres ad politarchas clamantes: “ Qui orbem concitaverunt, isti et huc venerunt,
17:10 Fratres vero confestim per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beroeam; qui cum advenissent, in synagogam Iudaeorum introierunt.
17:14 Statimque tunc Paulum dimiserunt fratres, ut iret usque ad mare; Silas autem et Timotheus remanserunt ibi.
18:18 Paulus vero, cum adhuc sustinuisset dies multos, fratribus valefaciens navigabat Syriam, et cum eo Priscilla et Aquila, qui sibi totonderat in Cenchreis caput; habebat enim votum.
18:27 Cum autem vellet transire in Achaiam, exhortati fratres scripserunt discipulis, ut susciperent eum; qui cum venisset, contulit multum his, qui crediderant per gratiam;
21:7 Nos vero, navigatione explicita, a Tyro devenimus Ptolemaida et, salutatis fratribus, mansimus die una apud illos.
21:17 Et cum venissemus Hierosolymam, libenter exceperunt nos fratres.
21:20 At illi cum audissent, glorificabant Deum dixeruntque ei: “Vides, frater, quot milia sint in Iudaeis, qui crediderunt, et omnes aemulatores sunt legis;
22:1 “Viri fratres et patres, audi te a me, quam ad vos nunc reddo, rationem ”. 2 Cum audissent autem quia Hebraea lingua loquebatur ad illos, magis praestiterunt silentium. Et dixit:
22:5 sicut et princeps sacerdotum testimonium mihi reddit et omne concilium; a quibus et epistulas accipiens ad fratres, Damascum pergebam, ut adducerem et eos, qui ibi essent, vinctos in Ierusalem, uti punirentur.
22:13 veniens ad me et astans dixit mihi: “Saul frater, respice!”. Et ego eadem hora respexi in eum.
23:1 Intendens autem concilium Paulus ait: “Viri fratres, ego omni conscientia bona conversatus sum ante Deum usque in hodiernum diem ”.
23:5 Dixit autem Paulus: “Nesciebam, fratres, quia princeps est sacerdotum; scriptum est enim: “Principem populi tui non maledices” ”.
23:6 Sciens autem Paulus quia una pars esset sadducaeorum, et altera pharisaeorum, exclamabat in concilio: “ Viri fratres, ego pharisaeus sum, filius pharisaeorum; de spe et resurrectione mortuorum ego iudicor ”.
28:14 ubi, inventis fratribus, rogati sumus manere apud eos dies septem; et sic venimus Romam.
28:15 Et inde cum audissent de nobis fratres, occurrerunt nobis usque ad Appii Forum et Tres Tabernas; quos cum vidisset Paulus, gratias agens Deo, accepit fiduciam.
28:17 Factum est autem, ut post tertium diem convocaret primos Iudaeorum; cumque convenissent dicebat eis: “ Ego, viri fratres, nihil adversus plebem faciens aut mores paternos, vinctus ab Hierosolymis traditus sum in manus Romanorum,
28:21 At illi dixerunt ad eum: “ Nos neque litteras accepimus de te a Iudaea, neque adveniens aliquis fratrum nuntiavit aut locutus est quid de te malum.


致羅馬人書

1:13 Nolo autem vos ignorare, fratres, quia saepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc, ut aliquem fructum habeam et in vobis, sicut et in ceteris gentibus.
7:1 An ignoratis, fratres - scientibus enim legem loquor - quia lex in homine dominatur, quanto tempore vivit?
7:4 Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi per corpus Christi, ut sitis alterius, eius qui ex mortuis suscitatus est, ut fructificaremus Deo.
8:12 Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus.
8:29 Nam, quos praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii eius, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus;
9:3 Optarem enim ipse ego anathema esse a Christo pro fratribus meis, cognatis meis secundum carnem,
10:1 Fratres, voluntas quidem cordis mei et obsecratio ad Deum pro illis in salutem.
11:25 Nolo enim vos ignorare, fratres, mysterium hoc, ut non sitis vobis ipsis sapientes, quia caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium intraret,
12:1 Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum;
12:10 caritate fraternitatis invicem diligentes, honore invicem praevenientes,
14:10 Tu autem, quid iudicas fratrem tuum? Aut tu, quare spernis fratrem tuum? Omnes enim stabimus ante tribunal Dei;
14:13 Non ergo amplius invicem iudicemus, sed hoc iudicate magis, ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum.
14:15 Si enim propter cibum frater tuus contristatur, iam non secundum caritatem ambulas. Noli cibo tuo illum perdere, pro quo Christus mortuus est!
14:21 Bonum est non manducare carnem et non bibere vinum neque id, in quo frater tuus offendit.
15:14 Certus sum autem, fratres mei, et ego ipse de vobis, quoniam et ipsi pleni estis bonitate, repleti omni scientia, ita ut possitis et alterutrum monere.
15:30 Obsecro autem vos, fratres, per Dominum nostrum Iesum Christum et per caritatem Spiritus, ut concertemini mecum in orationibus pro me ad Deum,
16:14 Salutate Asyncritum, Phlegonta, Hermen, Patrobam, Hermam et, qui cum eis sunt, fratres.
16:17 Rogo autem vos, fratres, ut observetis eos, qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam, quam vos didicistis, faciunt, et declinate ab illis;
16:23 Salutat vos Gaius hospes meus et universae ecclesiae. Salutat vos Erastus arcarius civitatis et Quartus frater.

格林多人前書

1:10 Obsecro autem vos, fratres, per nomen Domini nostri Iesu Christi, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata, sitis autem perfecti in eodem sensu et in eadem sententia.
1:11 Significatum est enim mihi de vobis, fratres mei, ab his, qui sunt Chloes, quia contentiones inter vos sunt.
1:26 Videte enim vocationem vestram, fratres; quia non multi sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobiles;
2:1 Et ego, cum venissem ad vos, fratres, veni non per sublimitatem sermonis aut sapientiae annuntians vobis mysterium Dei.
3:1 Et ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritalibus sed qua si carnalibus, tamquam parvulis in Christo.
4:6 Haec autem, fratres, transfiguravi in me et Apollo propter vos, ut in nobis discatis illud: “Ne supra quae scripta sunt”, ne unus pro alio inflemini adversus alterum.
5:11 Nunc autem scripsi vobis non commisceri, si is, qui frater nominatur, est fornicator aut avarus aut idolis serviens aut maledicus aut ebriosus aut rapax; cum eiusmodi nec cibum sumere.
6:5 Ad verecundiam vestram dico! Sic non est inter vos sapiens quisquam, qui possit iudicare inter fratrem suum?
6:6 Sed frater cum fratre iudicio contendit, et hoc apud infideles?
6:8 Sed vos iniuriam facitis et fraudatis, et hoc fratribus!
7:12 Ceteris autem ego dico, non Dominus: Si quis frater uxorem habet infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam;
7:14 Sanctificatus est enim vir infidelis in muliere, et sanctificata est mulier infidelis in fratre. Alioquin filii vestri immundi essent; nunc autem sancti sunt.
7:15 Quod si infidelis discedit, discedat. Non est enim servituti subiectus frater aut soror in eiusmodi; in pace autem vocavit nos Deus.
7:24 Unusquisque, in quo vocatus est, fratres, in hoc maneat apud Deum.
7:29 Hoc itaque dico, fratres, tempus breviatum est; reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam non habentes sint,
8:11 Peribit enim infirmus in tua scientia, frater, propter quem Christus mortuus est!
8:12 Sic autem peccantes in fratres et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis.
8:13 Quapropter si esca scandalizat fratrem meum, non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem.
9:5 Numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi, sicut et ceteri apostoli et fratres Domini et Cephas?
11:33 Itaque, fratres mei, cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate.
14:6 Nunc autem, fratres, si venero ad vos linguis loquens, quid vobis prodero, nisi vobis loquar aut in revelatione aut in scientia aut in prophetia aut in doctrina?
14:20 Fratres, nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote; sensibus autem perfecti estote.
14:26 Quid ergo est, fratres? Cum convenitis, unusquisque psalmum habet, doctrinam habet, apocalypsim habet, linguam habet, interpretationem habet: omnia ad aedificationem fiant.
14:39 Itaque, fratres mei, aemulamini prophetare et loqui linguis nolite prohibere;
15:1 Notum autem vobis facio, fratres, evangelium, quod evangelizavi vobis, quod et accepistis, in quo et statis,
15:6 deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus plures manent usque adhuc, quidam autem dormierunt;
15:31 Cotidie morior, utique per vestram gloriationem, fratres, quam habeo in Christo Iesu Domino nostro!
15:50 Hoc autem dico, fratres, quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt, neque corruptio incorruptelam possidebit.
15:58 Itaque, fratres mei dilecti, stabiles estote, immobiles, abundantes in opere Domini semper, scientes quod labor vester non est inanis in Domino.
16:11 ne quis ergo illum spernat. Deducite autem illum in pace, ut veniat ad me; exspecto enim illum cum fratribus.
16:12 De Apollo autem fratre, multum rogavi eum, ut veniret ad vos cum fratribus, et utique non fuit voluntas, ut nunc veniret; veniet autem, cum ei opportunum fuerit.
16:15 Obsecro autem vos, fratres: nostis domum Stephanae, quoniam sunt primitiae Achaiae et in ministerium sanctorum ordinaverunt seipsos;
16:20 Salutant vos fratres omnes. Salutate invicem in osculo sancto.

致格林多人後書

1:1 Paulus, apostolus Christi Iesu per voluntatem Dei, et Timotheus frater ecclesiae Dei, quae est Corinthi, cum sanctis omnibus, qui sunt in universa Achaia:
1:8 Non enim volumus ignorare vos, fratres, de tribulatione nostra, quae facta est in Asia, quoniam supra modum gravati sumus supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere;
2:13 non habui requiem spiritui meo, eo quod non invenerim Titum fratrem meum, sed valefaciens eis profectus sum in Macedoniam.
8:1 Notam autem facimus vobis, fratres, gratiam Dei, quae data est in ecclesiis Macedoniae,
8:18 Misimus etiam cum illo fratrem, cuius laus est in evangelio per omnes ecclesias
8:22 Misimus autem cum illis et fratrem nostrum, quem probavimus in multis saepe sollicitum esse, nunc autem multo sollicitiorem, confidentia multa in vos.
8:23 Sive pro Tito, est socius meus et in vos adiutor; sive fratres nostri, apostoli ecclesiarum, gloria Christi.
9:3 Misi autem fratres, ut ne, quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte, ut, quemadmodum dixi, parati sitis,
9:5 Necessarium ergo existimavi rogare fratres, ut praeveniant ad vos et praeparent repromissam benedictionem vestram, ut haec sit parata sic quasi benedictio, non quasi avaritia.
11:9 et, cum essem apud vos et egerem, nulli onerosus fui; nam, quod mihi deerat, suppleverunt fratres, qui venerunt a Macedonia; et in omnibus sine onere me vobis servavi et servabo.
11:26 in itineribus saepe, periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudine, periculis in mari, periculis in falsis fratribus;
12:18 Rogavi Titum et misi cum illo fratrem; numquid Titus vos circumvenit? Nonne eodem spiritu ambulavimus? Nonne iisdem vestigiis?
13:11 De cetero, fratres, gaudete, perfecti estote, exhortamini invicem, idem sapite, pacem habete, et Deus dilectionis et pacis erit vobiscum.

致迦拉達人書

1:2 et, qui mecum sunt, omnes fratres ecclesiis Galatiae:
1:11 Notum enim vobis facio, fratres, evangelium, quod evangelizatum est a me, quia non est secundum hominem;
1:19 alium autem apostolorum non vidi, nisi Iacobum fratrem Domini.
2:4 Sed propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram, quam habemus in Christo Iesu, ut nos in servitutem redigerent;
3:15 Fratres, secundum hominem dico, tamen hominis confirmatum testamentum nemo irritum facit aut superordinat.
4:12 Estote sicut ego, quia et ego sicut vos; fratres, obsecro vos. Nihil me laesistis;
4:28 Vos autem, fratres, secundum Isaac promissionis filii estis.
4:31 Itaque, fratres, non sumus ancillae filii sed liberae.
5:11 Ego autem, fratres, si circumcisionem adhuc praedico, quid adhuc persecutionem patior? Ergo evacuatum est scandalum crucis.
5:13 Vos enim in libertatem vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem detis carni, sed per caritatem servite invicem.
6:1 Fratres, et si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos, qui spiritales estis, huiusmodi instruite in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris.
6:18 Gratia Domini nostri Iesu Christi cum spiritu vestro, fratres. Amen.


致厄弗所人書

6:23: Pax fratribus et caritas cum fide a Deo Patre et Domino Iesu Christo.
6:21 Ut autem et vos sciatis, quae circa me sunt, quid agam, omnia nota vobis faciet Tychicus, carissimus frater et fidelis minister in Domino,

致斐理伯書

1:12 Scire autem vos volo, fratres, quia, quae circa me sunt, magis ad profectum venerunt evangelii,
1:14 et plures e fratribus in Domino confidentes vinculis meis, abundantius audere sine timore verbum loqui.
2:25 Necessarium autem existimavi Epaphroditum fratrem et cooperatorem et commilitonem meum, vestrum autem apostolum et ministrum necessitatis meae, mittere ad vos,
3:1 De cetero, fratres mei, gaudete in Domino. Eadem vobis scribe re mihi quidem non pigrum, vobis autem securum.
3:13 Fratres, ego me non arbitror comprehendisse; unum autem: quae quidem retro sunt, obliviscens, ad ea vero, quae ante sunt, extendens me
3:17 Coimitatores mei estote, fratres, et observate eos, qui ita ambulant, sicut habetis formam nos.
4:1 Itaque, fratres mei carissimi et desideratissimi, gaudium et co rona mea, sic state in Domino, carissimi!
4:8 De cetero, fratres, quaecumque sunt vera, quaecumque pudica, quaecumque iusta, quaecumque casta, quaecumque amabilia, quaecumque bonae famae, si qua virtus et si qua laus, haec cogitate;
4:21 Salutate omnem sanctum in Christo Iesu. Salutant vos, qui mecum sunt, fratres.


致哥羅森人書
1:1 Paulus, apostolus Christi Iesu per voluntatem Dei, et Timo theus frater
1:2 his, qui sunt Colossis, sanctis et fidelibus fratribus in Christo: gratia vobis et pax a Deo Patre nostro.
4:7 Quae circa me sunt, omnia vobis nota faciet Tychicus, carissimus frater et fidelis minister et conservus in Domino,
4:9 cum Onesimo fideli et carissimo fratre, qui est ex vobis; omnia, quae hic aguntur, nota facient vobis.
4:15 Salutate fratres, qui sunt Laodiciae, et Nympham et, quae in domo eius est, ecclesiam.

致得撒洛尼人前書

1:4 scientes, fratres, dilecti a Deo, electionem vestram,
2:1 Nam ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit;
2:9 Memores enim estis, fratres, laboris nostri et fatigationis; nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus, praedicavimus in vobis evangelium Dei.
2:14 Vos enim imitatores facti estis, fratres, ecclesiarum Dei, quae sunt in Iudaea in Christo Iesu; quia eadem passi estis et vos a contribulibus vestris, sicut et ipsi a Iudaeis,
2:17 Nos autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, facie non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio.
3:2 et misimus Timotheum, fratrem nostrum et cooperatorem Dei in evangelio Christi, ad confirmandos vos et exhortandos pro fide vestra,
3:7 ideo consolati sumus, fratres, propter vos in omni necessitate et tribulatione nostra per vestram fidem;
4:1 De cetero ergo, fratres, rogamus vos et obsecramus in Domino Iesu, ut - quemadmodum accepistis a nobis quomodo vos oporteat ambulare et placere Deo, sicut et ambulatis - ut abundetis magis.
4:6 ut ne quis supergrediatur neque circumveniat in negotio fratrem suum, quoniam vindex est Dominus de his omnibus, sicut et praediximus vobis et testificati sumus.
4:9 De caritate autem fraternitatis non necesse habetis, ut vobis scribam; ipsi enim vos a Deo edocti estis, ut diligatis invicem;
4:10 etenim facitis illud in omnes fratres in universa Macedonia. Rogamus autem vos, fratres, ut abundetis magis;
4:13 Nolumus autem vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et ceteri, qui spem non habent.
5:1 De temporibus autem et mo mentis, fratres, non indigetis, ut scribatur vobis;
5:4 Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies ille tamquam fur comprehendat;
5:12 Rogamus autem vos, fratres, ut noveritis eos, qui laborant inter vos et praesunt vobis in Domino et monent vos,
5:14 Hortamur autem vos, fratres: corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, longanimes estote ad omnes.
5:25 Fratres, orate etiam pro nobis.
5:26 Salutate fratres omnes in osculo sancto.
5:27 Adiuro vos per Dominum, ut legatur epistula omnibus fratribus.

致得撒洛尼人後書

1:3 Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, sicut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat caritas uniuscuiusque omnium vestrum in invicem,
2:1 Rogamus autem vos, fratres, circa adventum Domini nostri Iesu Christi et nostram congregationem in ipsum,
2:13 Nos autem debemus gratias agere Deo semper pro vobis, fratres, dilecti a Domino, quod elegerit vos Deus primitias in salutem, in sanctificatione Spiritus et fide veritatis;
2:15 Itaque, fratres, state et tenete traditiones, quas didicistis sive per sermonem sive per epistulam nostram.
3:1 De cetero, fratres, orate pro nobis, ut sermo Domini currat et glorificetur sicut et apud vos,
3:6 Praecipimus autem vobis, fratres, in nomine Domini nostri Iesu Christi, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate et non secundum traditionem, quam acceperunt a nobis.
3:13 Vos autem, fratres, nolite deficere benefacientes.
3:15 et nolite quasi inimicum existimare, sed corripite ut fratrem.

致弟茂德前書

4:6 Haec proponens fratribus bonus eris minister Christi Iesu, enutritus verbis fidei et bonae doctrinae, quam assecutus es;
5:1 Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem, iuvenes ut fratres,
6:2 Qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis serviant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt. Haec doce et exhortare.

致弟茂德後書

4:21 Festina ante hiemem venire. / Salutat te Eubulus et Pudens et Linus et Claudia et fratres omnes.

致弟鐸書

〔無〕

致費肋孟書

1 Paulus vinctus Christi Iesu et Timotheus frater Philemoni dilecto et adiutori nostro
7 gaudium enim magnum habui et consolationem in caritate tua, quia viscera sanctorum requieverunt per te, frater.
16 iam non ut servum sed plus servo, carissimum fratrem, maxime mihi, quanto autem magis tibi et in carne et in Domino.
20 Ita, frater! Ego te fruar in Domino; refice viscera mea in Christo!

致希伯來書

2:11 Qui enim sanctificat et qui sanctificantur, ex uno omnes; propter quam causam non erubescit fratres eos vocare
2:12 dicens: / “Nuntiabo nomen tuum fratribus meis, / in medio ecclesiae laudabo te”;
2:17 Unde debuit per omnia fratribus similari, ut misericors fieret et fidelis pontifex in iis, quae sunt ad Deum, ut repropitiaret delicta populi;
3:1 Unde, fratres sancti, vocationis caelestis participes, considerate apostolum et pontificem confessionis nostrae Iesum,
3:12 Videte, fratres, ne forte sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis discedendi a Deo vivo,
7:5 Et illi quidem, qui de filiis Levi sacerdotium accipiunt, mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est a fratribus suis, quamquam et ipsi exierunt de lumbis Abrahae;
8:11 Et non docebit unusquisque civem suum, et unusquisque fratrem suum dicens: “Cognosce Dominum”; quoniam omnes scient me, a minore usque ad maiorem eorum,
10:19 Habentes itaque, fratres, fiduciam in introitum Sanctorum in sanguine Iesu,
13:1 Caritas fraternitatis maneat.
13:22 Rogo autem vos, fratres, sufferte sermonem exhortationis; etenim perpaucis scripsi vobis.
13:23 Cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum esse; cum quo, si celerius venerit, videbo vos.

雅各伯書

1:2 Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationibus variis incideritis,
1:9 Glorietur autem frater humilis in exaltatione sua,
1:16 Nolite errare, fratres mei dilectissimi.
1:19 Scitis, fratres mei dilecti. Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum et tardus ad iram;
2:1 Fratres mei, nolite in persona rum acceptione habere fidem Domini nostri Iesu Christi gloriae.
2:5 Audite, fratres mei dilectissimi. Nonne Deus elegit, qui pauperes sunt mundo, divites in fide et heredes regni, quod repromisit diligentibus se?
2:14 Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum?
2:15 Si frater aut soror nudi sunt et indigent victu cotidiano,
3:10 ex ipso ore procedit benedictio et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri.
3:12 Numquid potest, fratres mei, ficus olivas facere, aut vitis ficus? Neque salsa dulcem potest facere aquam.
4:11 Nolite detrahere alterutrum, fratres; qui detrahit fratri, aut qui iudicat fratrem suum, detrahit legi et iudicat legem; si autem iudicas legem, non es factor legis sed iudex
5:7 Patientes igitur estote, fratres, usque ad adventum Domini. Ecce agricola exspectat pretiosum fructum terrae, patienter ferens, donec accipiat imbrem temporaneum et serotinum.
5:9 Nolite ingemiscere, fratres, in alterutrum, ut non iudicemini; ecce iudex ante ianuam assistit.
5:10 Exemplum accipite, fratres, laboris et patientiae prophetas, qui locuti sunt in nomine Domini.
5:12 Ante omnia autem, fratres mei, nolite iurare neque per caelum neque per terram, neque aliud quodcumque iuramentum; sit autem vestrum “ Est ” est, et “ Non ” non, uti non sub iudicio decidatis.
5:19 Fratres mei, si quis ex vobis erraverit a veritate, et converterit quis eum,

伯多祿前書

1:22 Animas vestras castificantes in oboedientia veritatis ad fraternitatis amorem non fictum, ex corde invicem diligite attentius,
2:17 Omnes honorate, fraternitatem diligite, Deum timete, regem honorificate.
3:8 In fine autem omnes unanimes, compatientes, fraternitatis amatores, misericordes, humiles,
5:9 Cui resistite fortes fide, scientes eadem passionum ei, quae in mundo est, vestrae fraternitati fieri.
5:12 Per Silvanum vobis fidelem fratrem, ut arbitror, breviter scripsi, obsecrans et contestans hanc esse veram gratiam Dei; in qua state.

伯多祿後書

1:7 in pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis caritatem.
1:10 Quapropter, fratres, magis satagite, ut firmam vestram vocationem et electionem faciatis. Haec enim facientes non offendetis aliquando;
3:15 et Domini nostri longanimitatem, salutem arbitramini, sicut et carissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis,

若望一書

2:9 Qui dicit se in luce esse, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc.
2:10 Qui diligit fratrem suum, in lumine manet, et scandalum ei non est;
2:11 qui autem odit fratrem suum, in tenebris est et in tenebris ambulat et nescit quo vadat, quoniam tenebrae obcaecaverunt oculos eius.
3:10 In hoc manifesti sunt filii Dei et filii Diaboli: omnis, qui non facit iustitiam, non est ex Deo, et qui non diligit fratrem suum.
3:12 Non sicut Cain: ex Maligno erat et occidit fratrem suum. Et propter quid occidit eum? Quoniam opera eius maligna erant, fratris autem eius iusta.
3:13 Nolite mirari, fratres, si odit vos mundus.
3:14 Nos scimus quoniam transivimus de morte in vitam, quoniam diligimus fratres; qui non diligit, manet in morte.
3:15 Omnis, qui odit fratrem suum, homicida est, et scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in semetipso manentem.
3:16 In hoc novimus caritatem, quoniam ille pro nobis animam suam posuit; et nos debemus pro fratribus animas ponere.
3:17 Qui habuerit substantiam mundi et viderit fratrem suum necesse habere et clauserit viscera sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in eo?
4:20 Si quis dixerit: “Diligo Deum”, et fratrem suum oderit, mendax est; qui enim non diligit fratrem suum, quem videt, Deum, quem non videt, non potest diligere.
4:21 Et hoc mandatum habemus ab eo, ut, qui diligit Deum, diligat et fratrem suum.
5:16 Si quis videt fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petet, et dabit ei Deus vitam, peccantibus non ad mortem. Est peccatum ad mortem; non pro illo dico, ut roget.

若望二書

〔無〕

若望三書

3 Nam gavisus sum valde, venientibus fratribus et testimonium perhibentibus veritati tuae, quomodo tu in veritate ambules.
5 Carissime, fideliter facis, quidquid operaris in fratres et hoc in peregrinos,
10 Propter hoc, si venero, commonebo eius opera, quae facit verbis malignis garriens in nos; et quasi non ei ista sufficiant, nec ipse suscipit fratres et eos, qui cupiunt, prohibet et de ecclesia eicit.

猶達書

10 Propter hoc, si venero, commonebo eius opera, quae facit verbis malignis garriens in nos; et quasi non ei ista sufficiant, nec ipse suscipit fratres et eos, qui cu piunt, prohibet et de ecclesia eicit.

默示錄

1:9 Ego Ioannes, frater vester et particeps in tribulatione et regno et patientia in Iesu, fui in insula, quae appellatur Patmos, propter verbum Dei et testimonium Iesu.
6:11 Et datae sunt illis singulae stolae albae; et dictum est illis, ut requiescant tempus adhuc modicum, donec impleantur et conservi eorum et fratres eorum, qui interficiendi sunt sicut et illi.
12:10 Et audivi vocem magnam in caelo dicentem: “Nunc facta est salus et virtus et regnum Dei nostril et potestas Christi eius, quia proiectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte.
19:10 Et cecidi ante pedes eius, ut adorarem eum. Et dicit mihi: “Vide, ne feceris! Conservus tuus sum et fratrum tuorum habentium testimonium Iesu. Deum adora. Testimonium enim Iesu est spiritus prophetiae ”.
22:9 Et dicit mihi: “Vide, ne feceris. Conservus tuus sum et fratrum tuorum prophetarum et eorum, qui servant verba libri huius; Deum adora! ”.